|
 Prowadząc działalność gospodarczą jesteśmy zobowiązani do uiszczania różnego rodzaju danin publicznych na rzecz państwa. Jedną z nich są opłaty za korzystanie ze środowiska, które muszą ponosić m.in. eksploatujący kruszywa ze złóż lub dokonujący ich przeróbki. Jakie przepisy, dotyczące opłat z tytułu emisji do środowiska substancji lub energii i poboru wody, obowiązują w 2010 r.? Jakie zmiany przyniesie rok 2011?
|
|
|
Złoża naturalnych piasków i żwirów, zasoby, wydobycie, obrót międzynarodowy, naturalne piaski i żwiry, występujące powszechnie na obszarze całego kraju, są rozpoznawane i wykorzystywane od lat na potrzeby gospodarki w zakresie związanym z pracami budowlanymi. Używane w budownictwie mieszkaniowym i przemysłowym, a także w drogownictwie, są kopaliną stosunkowo łatwą do udokumentowania i prostą w eksploatacji, której zakres może szybko reagować na potrzeby rynku. Stosunkowo niewielkie koszty związane z dokumentowaniem i uruchamianiem złóż spowodowały w ostatnich latach niezwykle szybki przyrost ilości nowych złóż, nie wpływając jednocześnie na gwałtowny przyrost zasobów.
|
|
|
Artykuł omawia kwestię wydobywania z wód powierzchniowych kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów na przykładzie górnego fragmentu rzeki Odry. Przybliża definicje prawne obowiązujące w tej dziedzinie i wskazuje na podobieństwa eksploatacji kruszywa z wód i ze złoża.
|
|
|
 By prowadzić prace związane z odwodnieniem kopalni, wykorzystaniem napływających do wyrobisk wód trzeba uzyskać szereg zezwoleń wydawanych na podstawie ustawy Prawo wodne, spójnych z Prawem geologicznym i górniczym. Artykuł autorstwa Mariusza Dyki przybliża najważniejsze przepisy dotyczące gospodarowania wodą na terenie zakładu górniczego.
|
|
|
Coraz więcej firm górniczych zamierza dobrowolnie i w szerokim zakresie uwzględniać interesy społeczne w swojej działalności biznesowej i w relacjach ze wszystkimi podmiotami funkcjonującymi w otoczeniu zakładu górniczego. Artykuł Jerzego Góreckiego i Edyty Sermet (Akademia Górniczo-Hutnicza)
mówi o niełatwej kwestii społecznej odpowiedzialności górnictwa, na przykładzie kopalni surowca skaleniowego „Karpniki”.
|
|
|
 Przesiewanie kruszyw i oznaczenie ich składu ziarnowego to podstawowe badanie, jakie jest wykonywane w laboratoriach zakładów produkcji kruszyw. Artykuł omawia procedurę oznaczania składu ziarnowego kruszyw z wykorzystaniem próbek zredukowanych, która pozwala na znaczne ograniczenie nakładu pracy na wykonanie analizy sitowej.
|
|
|
 Krajowy rynek kruszyw naturalnych łamanych przeszedł w ostatnich kilkunastu latach poważne przeobrażenia. Po trzykrotnym ograniczeniu zapotrzebowania na te kruszywa na początku lat 90., w drugiej połowie tej dekady nastąpiło jego odbudowanie do poprzednich wielkości, tj. około 30 mln t/r., co miało związek z pojawieniem się poważniejszych inwestycji w budownictwie drogowym, kolejowym i przemysłowym. Lata 2000-2001 przyniosły ponowne ograniczenie zużycia kruszyw łamanych o ponad 10%, do około 26 mln t/r., co związane było głównie ze
spowolnieniem tempa rozwoju gospodarczego kraju, a z drugiej strony – rosnącej konkurencji alternatywnych kruszyw sztucznych z odpadów [1,2]. Niezwykle dynamiczny rozwój popytu na kruszywa naturalne łamane, notowany szczególnie od w 2004 r., jest rezultatem m.in. zwiększenia poziomu uzyskanych i wykorzystanych środków pomocowych Unii Europejskiej przeznaczonych na rozwój infrastruktury transportowej w Polsce. W konsekwencji nastąpił skokowy wzrost tego zapotrzebowania – o 75% w ciągu pięciu lat, do rekordowego poziomu 47,3 mln t w 2007 r. i ok. 50 mln t w roku 2008.
|
|
|
Pompy należą do podstawowych maszyn roboczych pracujących w zakładach
eksploatacji i przeróbki kruszyw. Znajdują zastosowanie w procesach odwadniania
kopalń, eksploatacji kruszyw spod lustra wody, płukania i hydrotransportu
kruszyw oraz wielu innych operacjach technologicznych.
|
|
|
W rozwoju cywilizacji materiały budowlane od zarania dziejów zajmowały jedno
z najbardziej eksponowanych miejsc. Od początku ludzkości były one stosowane
do budowy obiektów mieszkalnych, sakralnych oraz inżynieryjnych. Jedno z kluczowych miejsc wśród tych materiałów zajmują materiały wiążące, wśród nich
cement, znany jako materiał budowlany od okresu, w którym człowiek zaczął używać
ognia.
|
|
|
Podstawą oceny geologiczno-górniczej atrakcyjności złoża są liczne czynniki geologiczne, górniczotechniczne i środowiskowe. Wykorzystując zaproponowaną ocenę punktową szesnastu wybranych czynników dokonano zaliczenia wybranych złóż do trzech grup: atrakcyjnych, o przeciętnej skali utrudnień i ograniczeń eksploatacji, oraz nieatrakcyjnych.
|
|
|
Naturalne kruszywa piaszczysto-żwirowe należą do najpospolitszych kopalin Polski. Obecnie w krajowym rejestrze zasobów kopalin znajduje się 5380 udokumentowanych złóż o łącznych zasobach bilansowych ponad 14 677 mln t (Bilans…, 2006). Rodzime wydobycie to kilkadziesiąt mln ton i przejawia tendencję wzrostową. W 2005 r. wyniosło 99,97 mln t, o 18,6 mln t więcej niż w roku ubiegłym, głównie za sprawą województw: wielkopolskiego i łódzkiego, a w mniejszym stopniu dolnośląskiego, zachodniopomorskiego i małopolskiego. Piaski i żwiry są więc typową kopaliną, której wydobycie ma charakter masowy. To implikuje rolę kosztów transportu w kalkulacji cen surowców pozyskiwanych ze złóż kopalin okruchowych. Ze względu na to krąg potencjalnych odbiorców zamyka się zazwyczaj na obszarze położonym w odległości do około 30 km od źródła pozyskania surowca (Stryszewski, 2006). To więc typowe kopaliny o znaczeniu i lokalnym lub co najwyżej regionalnym.
|
|
|
Jakość otrzymywanych produktów z procesów przeróbczych zależy głównie od prawidłowego doboru maszyn i urządzeń współpracujących, zależnie od rodzaju przerabianego surowca. Zakładając konkretny proces technologiczny zwykle bierzemy pod uwagę charakterystyki pracy poszczególnych maszyn, które zależne są między innymi od właściwości fizyko-mechanicznych nadawy oraz wielkości parametrów konstrukcyjnych i sterowalnych maszyn. Okazuje się jednak, że na uzyskiwanie dobrych produktów wpływ ma także sposób prowadzenia procesu technologicznego (ilość stadiów rozdrabniania, cykle technologiczne, sterowanie strumieniami przepływu materiału do wybranych maszyn itp.).
|
|