Zakład w Rogoźnicy kilkukrotnie zmieniał właścicieli. Sześć lat temu nabyła go firma Colas, rozpoczynając trwający do dziś proces modernizacji. W bieżącym roku produkcja ma osiągnąć tu milion ton, co oznacza trzykrotny wzrost od 2005 r.

Zero zanieczyszczeń w piasku – wymagania rynku były jasne. By osiągnąć najwyższą czystość, w niedawno uruchomionym, nowoczesnym zakładzie Górażdży Kruszywa w Malerzowicach, zainstalowano największy w Polsce separator.

Parafrazując znane hasło, to prawdopodobnie pierwszy w Polsce przypadek, gdy jedna firma odpowiada całościowo za budowę kopalni. Za projekt, technologię, wykonanie, montaż i odbiór, równocześnie dając gwarancję efektu technologicznego. Na stawianym przez Sandvika zakładzie produkującym melafir w Tłumaczowie trwają ostatnie prace.

„Fakt, że wszystko jest w rodzinie pozwala nam na szybkość w działaniu, w podejmowaniu decyzji. Nie czekamy na zgromadzenia zarządu. Gdy jest taka potrzeba – działamy błyskawicznie”. O budowaniu jednej z największych w Polsce firm produkujących kruszywa mówi Piotr Duda, dyrektor handlowy, współwłaściciel Grupy Handlowej Agroterm Sp. z o.o.

Wymogiem przyszłości jest zastąpienie górników, w ich najbardziej niebezpiecznych i męczących pracach w kopalniach odkrywkowych i podziemnych, maszynami o sztucznej inteligencji. Powinny to być maszyny górnicze słyszące, widzące i odczuwające, a więc samokierujące i samosterujące, z minimalną interwencją człowieka.

28 lipca 2010 r., godzina 8.00. Na bocznicę kolejową w Tłumaczowie wjeżdża lokomotywa ciągnąca 28 wagonów. Tak, po 21 latach przerwy,symbolicznie reaktywowana jest linia kolejowa: Ścinawka Średnia-Tłumaczów, a co ważniejsze dla rynku surowców budowlanych – pojawia się nowy gracz – Kopalnie Melafiru Tłumaczów.

W wielu procesach technologicznych na terenie zakładu górniczego podstawową rolę odgrywa napęd oraz jego komponenty mechaniczne i elektryczne. Główny obszar automatyzacji dotyczy transportu materiałów sypkich, wizualizacji, pełnej kontroli parametrów procesu i możliwości diagnostyki w przypadku wystąpienia awarii. Najczęściej używanymi napędami są silniki prądu przemiennego, co stwarza nieograniczone warunki do rozwoju systemów sterowania.

Wszystkie maszyny i urządzenia musiały odpowiadać miejscowym warunkom – być niejako „skrojone na miarę”, uwzględniać specyfikę eksploatowanych złóż. Dziś, po kilku miesiącach pracy zmodernizowanego zakładu w Borzęcinie, kierownik Szczepan Binio jest zadowolony. Kopalnia pracuje pełną parą i jest obecnie jedną z najnowocześniejszych wśród tych należących do grupy Cemex.

Miejscowe złoże bazaltu do typowych nie należy. „Rozlało” się na dużej powierzchni, ale nie zalega głęboko. Warstwy spągowe stwarzają tu problemy w utrzymaniu poziomów, bowiem pojawia się pierwotna konfiguracja  terenu, jaka była tu kiedyś. Złoże więc trudne w urabianiu, ale miejscowi  górnicy to sprawdzona i doświadczona załoga. Piotr Kaleta – kierownik połączonych kopalni Rutki-Ligota, należących do KOSD Niemodlin – pracuje tu już 23 lata. – Najbardziej cieszę się, że przez ten cały czas świadomość załogi nieustannie się zmieniała. Poczucie odpowiedzialności, zaangażowanie znacznie wzrosło. A gdy założono spółkę pracowniczą, zatrudnieni poczuli się gospodarzami na własnym terenie. O silnym przywiązaniu do miejsca i do fachu dobrze świadczy fakt, że na zakładzie pracuje już drugie pokolenie – zwyczajem stało się tu, że ojcowie szkolą swych synów i pokazują specyfikę pracy na kopalni.

Stoimy na platformie widokowej. Tej samej, z której kilka lat temu książę Filip – następca króla Belgii – oglądał zakład w Bukowej. Po lewej stronie rząd kominów i pieców do wypału wapna, po prawej olbrzymie wyrobisko. To stąd pochodzi najbielsze wapno w Polsce. A tradycje urabiania wapienia i wypalania wapna w rejonie obecnej Bukowej sięgają początku lat dwudziestych ubiegłego wieku.

Targowica, Gniewków, a w styczniu tego roku Osielec. Olsztyńskie Kopalnie Surowców Mineralnych przestają być związane już tylko z północą kraju. Powoli „Olsztyńskie” trzeba będzie chyba zamienić na „Ogólnopolskie”.

Prace przygotowawcze już się rozpoczęły. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, w niewielkim Tłumaczowie k. Kłodzka w 2010 r. pracę rozpocznie nowa kopalnia melafiru – o łącznej mocy wytwórczej 2 000 000 ton na rok. Będzie to tym samym jeden  z największych, a zarazem najnowocześniejszych zakładów produkujących kruszywo w Polsce.

Prawie 700 pracowników, 25 kopalni, ponad pół wieku doświadczenia. Rzeszowskie Kruszgeo to jeden z największych w kraju producentów żwiru i piachu. Mimo coraz częstszych sygnałów o kryzysie finansowym, nie zaprzestaje inwestycji. W ubiegłym roku firma wzbogaciła się o dwa nowe zakłady, w 2009 prawdopodobnie powstanie kolejny.